|
Publicaciones
audiovisuales
Nengvaanemquescama Nempayvaam Enlhet está
recopilando de forma sistemática relatos de ancianos y ancianas de la
nación enlhet-enenlhet, básicamente en los idiomas enlhet, toba, guaná y
sanapaná. Una parte de estos relatos se han editado, y se sigue editando,
en forma escrita. Sin embargo, como herramienta
no tradicional para la presentación de contenidos, el libro no juega
todavía ningún papel importante en la vida enlhet-enenlhet; por lo tanto,
no permite una difusión rápida de contenidos autóctonos. Una forma mucho
más efectiva de posibilitar la participación de los pueblos
enlhet-enenlhet en estos relatos consiste en su edición en medios
audiovisuales. Desde el año 2001, Nengvaanemquescama Nempayvaam Enlhet
produce programas de radio.
Recientemente ha comenzado también con la producción de videos, ya que los
reproductores de video VCD, con la electrificación del Chaco, comienzan a
tener una amplia distribución.
Video
Nengvaanemquescama Nempayvaam Enlhet está
publicando videos en los idiomas guaná, enlhet y toba.
Vana Pankek Tata. 2004. Video (35 min.). Ya'alve-Saanga:
Nengvaanemkeskama Nempayvaam Enlhet. Idioma: Guaná (con una introducción
en toba).
Contenido: Emilio Leiva habla sobre la renuncia a la
lengua materna y relata de las fiestas de los guaná.
Kelienemet. 2008. Video (99 min.) Ya'alve-Saanga:
Nengvaanemkeskama Nempayvaam Enlhet. Idioma:
Toba-Enenlhet.
Contenido: Cuatro relatores hablan del tiempo,
cuando las características de los hombres y los animales aún no se habían
separado.
Yevey'-Aatong. 2008. Video (40 min.). Ya'alve-Saanga:
Nengvaanemkeskama Nempayvaam Enlhet. Idioma: Enlhet.
Contenido:
Kenteem habla del lugar Yevey'-Aatong y reflexiona sobre la
relación de los enlhet con su territorio en pasado y presente. A partir de
ello llega a discutir formas de convivencia actuales.
Ya'alva pepya'ay'. 2009 (54 min.). Ya'alve-Saanga:
Nengvaanemkeskama Nempayvaam Enlhet. Idioma: Enlhet.
Contenido:
Yeyha'ay' habla del tiempo, cuando las características de los hombres y
los animales aún no se habían separado.
Programas de radio
En el Chaco Central, la tradición oral autóctona se ve
gravemente trabada por el hecho que todos los espacios públicos de
expresión han sido ocupados por instituciones externas o son
fundamentalmente orientados en contenidos externos, como ser la escuela,
la iglesia, las organizaciones de líderes orientadas en las instituciones
de ayuda al desarrollo o el gobierno, etc. Ante esta situación, en mayo
2001 Nengvaanemquescama Nempayvaam Enlhet ha comenzado a emitir
programas radiales de quince minutos (a partir de octubre 2002 en forma
continua una vez por semana). Aunque, pues, la radio es un medio
unidireccional, permite recordar y despertar contenidos compartidos. En
este sentido, los programas han llegado a ser un espacio para la expresión
y discusión de contenidos que anteriormente eran excluidos de toda
presentación pública.
bajar el relato de Ramón
Ortiz (programa de radio nro. 21 - 7,05 MB)
bajar el relato de
Metyeeyam' (programa de radio nro. 147 - 7,15 MB)
Estos programas -que evitan completamente el uso del
castellano y del guaraní- consisten en una edición de exposiciones de
relatores enlhet-enenlhet que se visitan en sus casas. Son estos relatores
los que determinan el contenido de sus exposiciones; tratan por ejemplo la
historia de contacto con los blancos, las fiestas tradicionales, los
ciclos de vida, formas de convivencia, relatos míticos, el medioambiente,
la cuestión lingüística, etc.
De hecho, los programas aportan a recuperar y actualizar
una tradición oral largamente excluida, o sea, de describir y comprender
el presente a partir de categorías propias. A partir de este espacio de
reflexión compartida, comienzan a cambiarse algunas percepciones que
durante mucho tiempo estaban dominadas por el discurso de los no-indígenas
y funcionales a los intereses de los mismos. Por ejemplo, era normal
escuchar que "antes había hambre, con la llegada de los blancos todo se
volvió para bien". Sin embargo, los relatos de los ancianos nos recuerdan
del hecho histórico que "antes comíamos cada día carne", que choca con la
realidad vivida hoy donde carne es un lujo y mucha gente sufre de hambre.
Una corrección de la percepción de tal índole es necesaria, porque
posibilita recuperar y desarrollar nuevas visiones, las cuales son
imprescindibles para superar aquella paralización que asume los
sufrimientos actuales como lo más normal.
Nengvaanemquescama Nempayvaam Enlhet lo considera
básico que el origen de un pensamiento crítico provenga de las reflexiones
y expresiones propiamente enlhet. Sólo así tiene el potencial de aportar
positivamente a la construcción y reconstrucción de la vida en las
comunidades enlhet-enenlhet. Sólo así, pues, es posible que las
correcciones y cambios obedezcan a necesidades y objetivos enlhet y no
sean nuevamente imposiciones de terceros.
Los programas son de índole reflexiva; normalmente no se
refieren a acontecimientos muy actuales. Por lo tanto, cada programa se
emite después de aproximadamente un año una segunda vez. Dada la
profundidad que los relatos tienen, eso posibilita acercarse a un mismo
relato desde un punto de visto diferente, o sea desde otra situación y
después de que la reflexión del oyente y del grupo de oyentes haya
avanzado.
Los programas se emiten cada lunes a las 15:35 horas
local a través de la emisora AM Radio Pa'i Puku (http://www.desdeparaguay.com/paipuku/), ubicada en la
localidad de Teniente Irala Fernández. Hasta ahora, se han emitido los
siguientes programas:
|
nro. |
relator |
idioma |
tema |
primera emisión |
|
1 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
quelyav’a caaya pangca’aoc |
4/2001 |
|
2 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
ta’malma-engneenyec |
4/2001 |
|
3 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
moctay’-taama’ |
4/2001 |
|
4 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
Hateelay |
5/2001 |
|
5 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
nentoom |
5/2001 |
|
6 |
Arturo Ortega |
sanapaná |
nentoom; nengeleyvaam seclhoo’ |
11/2001 |
|
7 |
Celestino Sanchez |
toba |
nengvesey’; nempayvaam |
12/2001 |
|
8 |
Crespín Cantero |
sanapaná |
nentoom; nengeleyvaam seclhoo’ |
12/2001 |
|
9 |
Haacoc Aamay; Colyente’i |
enlhet; toba |
maama |
12/2001 |
|
10 |
Zacalí Rodríguez; Roberto Patrocinio |
sanapaná |
apquelvay’ valay |
12/2001 |
|
11 |
Marciano Mendoza |
toba |
secaayahan |
12/2001 |
|
12 |
Ramón Oviedo |
sanapaná |
nengaoclha’ engangcoo’ |
12/2001 |
|
13 |
Celestino Sanchez |
toba |
apquelaoclhaa’ enlhet |
12/2001 |
|
14 |
Ramón Ramírez |
toba |
quelpa’ayvascama enlhet |
10/2002 |
|
15 |
Savhongvay’ |
enlhet |
nengeleyvaam seclhoo’ |
10/2002 |
|
16 |
Marciano Mendoza |
toba |
ya’alva |
10/2002 |
|
17 |
Aaron Ortiz |
enlhet |
moctay’ pooc valay |
10/2002 |
|
18 |
Celestino Sanchez |
toba |
Yettelev’ |
11/2002 |
|
19 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
nengvetay’ lengco |
11/2002 |
|
20 |
Nenito Vargas |
toba |
quelyav’a |
11/2002 |
|
21 |
Ramon Ortiz |
enlhet |
nengvetay’ lengco |
11/2002 |
|
22 |
Marciano Mendoza |
toba |
cooconne’ |
12/2002 |
|
23 |
Tengyente |
enlhet |
maaleng |
12/2002 |
|
24 |
Margarita Miranda |
toba |
Casanillo |
12/2002 |
|
25 |
Pedro Cardozo |
enlhet |
nengvetay’ lengco |
12/2002 |
|
26 |
Julián López |
toba |
nengco’o toba |
12/2002 |
|
27 |
Metyeeyam’ |
enlhet |
yaatephopque’; quelvaana’ ahekha’aoc; coocongne’; noolheng |
1/2003 |
|
28 |
Mataco Flores |
toba |
casmeecpa |
1/2003 |
|
29 |
Yoocsee Quenteem |
enlhet |
quelaaney’ pooc |
1/2003 |
|
30 |
Carno Medina |
toba |
quepa’ta’aoc; Mopvancoho |
1/2003 |
|
31 |
Metyeeyam’ |
enlhet |
casmeecpa; naayem’; satavaaya; penec; acmaam quelaphopa |
2/2003 |
|
32 |
Marciano Mendoza |
toba |
quenmecpeyem |
2/2003 |
|
33 |
Metyeeyam’ |
enlhet |
apquelvesca’a; yengmen yapmaec; molyacnay’ yaavey napcat |
2/2003 |
|
34 |
Mataco Flores |
toba |
Hanmakha-Nata |
2/2003 |
|
35 |
Yeeyha’ay’ |
enlhet |
ya’alva/napoolheng |
3/2003 |
|
36 |
Marciano Mendoza |
toba |
sotse; Mopvancoho |
3/2003 |
|
37 |
Metyeeyam’ |
enlhet |
valay; nengmasqueem |
3/2003 |
|
38 |
Tengyente |
enlhet |
quelyav’a |
9/2003 |
|
39 |
Emilio Leiva |
guaná |
quelyav’a |
9/2003 |
|
40 |
Lhoop’acte’ pyaap |
enlhet |
quelyav’a |
9/2003 |
|
41 |
Juan Lombino |
angaité |
apcaoclha’ |
9/2003 |
|
42 |
Haacoc Nemesma |
enlhet |
quelyav’a |
10/2003 |
|
43 |
Eugenio García |
enxet |
yammaaleng |
10/2003 |
|
44 |
Payha’ay’ |
enlhet |
Nahapong; Payhe’; Yevey’-Aatong |
10/2003 |
|
45 |
Emilio Leiva |
guaná |
venac; mohoscama; yaatephopque’ |
10/2003 |
|
46 |
Mopyavsa’ay’ |
enlhet |
yaasec-apyempe’oc; nentoom; caaya |
11/2003 |
|
47 |
Meielhnesammap |
toba |
nentoom; caaya |
11/2003 |
|
48 |
Yoocsee-Pvena’teem |
enlhet |
seyenyemay’aclha’; seclhengaayam’ |
11/2003 |
|
49 |
Roquito Echeverría |
sanapaná |
nenteemaclha’ |
12/2003 |
|
50 |
Maeclha’ay’-Vesque’ |
enlhet |
nentemquescama engquetca |
12/2003 |
|
51 |
Emilio Leiva |
guaná |
Mopvanko |
12/2003 |
|
52 |
Quenteem; Metyeeyam’ |
enlhet |
enlhet apcaoclha’ |
12/2003 |
|
53 |
Rafael Mercado |
angaité |
nenteemaclha’; valay |
12/2003 |
|
54 |
Nengyo |
enlhet |
nengaoclha’ |
1/2004 |
|
55 |
Emilio Leiva |
guaná |
yaanmaan |
1/2004 |
|
56 |
Payha’ay’ |
enlhet |
quenmecpeyem |
1/2004 |
|
57 |
Ramón Duarte |
sanapaná |
ya’alva |
1/2004 |
|
58 |
Mopyavsa’ay’ |
enlhet |
quelnayvoom enlhet |
2/2004 |
|
59 |
Emilio Leiva |
guaná |
caaya; quelvaana’ ahekhec |
2/2004 |
|
60 |
Sa’coc Neeten |
enlhet |
nengaoclha’; Pennacco |
2/2004 |
|
61 |
Julián López |
toba |
yaasec |
2/2004 |
|
62 |
Nengyo |
enlhet |
nentoom |
3/2004 |
|
63 |
Eugenio García |
enxet |
nengaoclha’ |
3/2004 |
|
64 |
Metyeeyam’ |
enlhet |
pomhet; venac; yaavey |
3/2004 |
|
65 |
Emilio Leiva |
guaná |
vaalha |
3/2004 |
|
66 |
Yoocsee-Pvena’teem |
enlhet |
nentoom; nengaasekhay’oo engmooc |
3/2004 |
|
67 |
Pascual Lorenzo |
toba |
leng leng; heena’; quelvaana’ ahekhek |
4/2004 |
|
68 |
Mengco ngquen’ |
enlhet |
selyamhapma; temquescama nseca’a |
4/2004 |
|
69 |
Emilio Leiva |
guaná |
nempayvaam; seta’ |
4/2004 |
|
70 |
equipo NNE |
enlhet |
nempayvaam |
4/2004 |
|
71 |
Mataco Flore |
toba |
Iettelev’; coocongne’; Iemetempela’ |
5/2004 |
|
72 |
Nengyo |
enlhet |
nengelaaney’ |
5/2004 |
|
73 |
Emilio Leiva |
guaná |
pelhpaa’alh |
5/2004 |
|
74 |
Sa’coc Neeten |
enlhet |
pelhpo; heena’; mohoscama |
5/2004 |
|
75 |
Eugenio García |
enxet |
apcaoclha’ enlhet |
5/2004 |
|
76 |
Mopyavsa’ay’ |
enlhet |
queleyvaam seclhoo’ |
6/2004 |
|
77 |
Ramón Duarte |
sanapaná |
nengeleyvaam |
6/2004 |
|
78 |
Metyeeyam’ |
enlhet |
heena’; savaalac; neptaana; yaavey |
6/2004 |
|
79 |
Emilio Leiva |
guaná |
lallaqtee; quelasma niapom; coocongne’ |
6/2004 |
|
80 |
Mengco ngquen’ |
enlhet |
moctay’ pooc valay |
7/2004 |
|
81 |
Pascual Lorenzo |
toba |
moctay’-pooc valay |
7/2004 |
|
82 |
Payha’ay’ |
enlhet |
seyenyemay’aclha’; matnaeclha ngquelvaana’a; hateelay; mocvatnama
ngquelvaana’a |
7/2004 |
|
83 |
Emilio Leiva |
guaná |
tayavhan; sengyeptekhaneem; yenec |
7/2004 |
|
84 |
Nengyo |
enlhet |
vaacongne’; selyamhapma; neptaana |
8/2004 |
|
85 |
Juan Alberto |
toba |
secaayahan |
8/2004 |
|
86 |
Juan Alberto |
toba |
venak; anata hentoma |
8/2004 |
|
87 |
Pa’aymong |
enlhet |
caaya |
2/2005 |
|
88 |
Ooplaan Ayala |
sanapaná |
tamamhet; maaleng; paa-conne’ |
2/2005 |
|
89 |
Sevhen Apaasyam’ |
enlhet |
apqueyemay’aclha’ |
3/2005 |
|
90 |
Ramón Ramírez |
toba |
Katemmoktollolaq |
3/2005 |
|
91 |
Selva |
enlhet |
caaya |
3/2005 |
|
92 |
Anastasya Lope |
sanapaná |
nentoycaoc |
3/2005 |
|
93 |
Savhongvay’ |
enlhet |
maaleng |
4/2005 |
|
94 |
Eulalio González |
sanapaná |
nengaoclha’ |
4/2005 |
|
95 |
Lovera |
enlhet |
nentoycaoc; quelvaana’a |
4/2005 |
|
96 |
Laccoso |
toba |
apquenyemay’aclha’; aptoycaoc |
4/2005 |
|
97 |
Quenteem; Caymaap-Maama; Yamasma’ay’; equipo NNE |
enlhet |
Yevey’-Aatong; Apva’at; nengaoclha’ |
5/2005
|
|
98 |
Ooplaan Ayala |
sanapaná |
caaya |
5/2005 |
|
99 |
Pa’aymong |
enlhet |
sevhen; nengelmaycam’; yaamvalay |
5/2005 |
|
100 |
Ramón Ramírez |
toba |
caaya |
5/2005 |
|
101 |
Caymaap Maama |
enlhet |
Naacamoc; nengmasqueem |
5/2005 |
|
102 |
Ooplaan Ayala |
sanapaná |
nengaoclha’ |
6/2005 |
|
103 |
Savhongvay’ |
enlhet |
apquelvay’a valay; matnaeclha seta’ |
6/2005 |
|
104 |
Juancito Capitán |
toba |
caaya |
6/2005 |
|
105 |
Sevhen Apaasyam’ |
enlhet |
apvay’a lengco; alyamhapma |
6/2005 |
|
106 |
Anastasya Lope |
sanapaná |
quelvaana’a; sengelaaney’ |
7/2005 |
|
107 |
Lovera |
enlhet |
natheescam’ tengma; lengco |
7/2005 |
|
108 |
Laccoso |
toba |
caaya; nenta’melquescama nentoom |
7/2005 |
|
109 |
Pa’aymong |
enlhet |
sengelaaney’ |
7/2005 |
|
110 |
Ooplaan Ayala |
sanapaná |
quelvaana’a |
8/2005 |
|
111 |
Sevhen Apaasyam’ |
enlhet |
caaya; apvesque’ |
8/2005 |
|
112 |
Anastasya Lope |
sanapaná |
nengelmaycam’ |
8/2005 |
|
113 |
Savhongvay’ |
enlhet |
quelvay’ valay; nengmasqueem |
8/2005 |
|
114 |
Ramón Ramírez |
toba |
yaatephopke’; mepque pa’ta’aoc; maaleng |
8/2005 |
|
115 |
Pa’aymong |
enlhet |
yengmen; yaanmaan |
9/2005 |
|
116 |
Feli & Felipa Dermott |
enxet; sanapaná |
nengaoclha’; nempayvaam |
9/2005 |
|
117 |
Yamasma’ay’ |
enlhet |
Teejela’; tengyey’ yengmen |
3/2006 |
|
118 |
Ramón Ramírez |
toba |
caaya |
3/2006 |
|
119 |
Savhongvay’ |
enlhet |
seyaoclha Peetempoc |
4/2006 |
|
120 |
Laccoso |
toba |
acloom yengmen |
4/2006 |
|
121 |
Lovera |
enlhet |
sengelaaney’ |
4/2006 |
|
122 |
Emilio Leiva |
guaná |
vana pkelemoktemakha’ |
4/2006 |
|
123 |
Pa’aymong |
enlhet |
neptaana |
5/2006 |
|
124 |
Ramón Ramírez |
toba |
nengya’sengvayaam’, sengelaaney’ |
5/2006 |
|
125 |
Selva |
enlhet |
quelvesca’a, sengelaaney’ |
5/2006 |
|
126 |
Ooplaan Ayala |
sanapaná |
Mopvanko |
5/2006 |
|
127 |
Savhongvay’ |
enlhet |
Hateelay |
6/2006 |
|
128 |
Ramón Ramírez |
toba |
sengelaaney’ |
6/2006 |
|
129 |
Metyeeyam' |
enlhet |
yaanmaan |
7/2006 |
|
130 |
Pento |
toba |
venaq; yaatephopque' |
7/2006 |
|
131 |
Cooneng-Pa'at |
enlhet |
moctay pooc valay |
7/2006 |
|
132 |
Ramón Ramírez |
toba |
Alyengkelh'a |
7/2006 |
|
133 |
Pedro Salvada |
enlhet |
Pelhquep-Saanga |
8/2006 |
|
134 |
Emilio Leiva |
guaná |
caaya |
8/2006 |
|
135 |
Metyeeyam' |
enlhet |
caaya; tengyey' apmopvaan; matnaeclha pyoholhma' |
8/2006 |
|
136 |
Ramón Ramírez |
toba |
Mopvanko |
9/2006 |
|
137 |
Haacoc Vaetque-Ta'lelhcapoc |
enlhet |
nengelaasekhammalhcoo |
9/2006 |
|
138 |
Lakkoso |
toba |
quelvaana' alykhammalhca' |
9/2006 |
|
139 |
Cooneng-Pa'at |
enlhet |
moctay' pooc valay |
9/2006 |
|
140 |
Ramón Ramírez |
toba |
¡Helvahanoho! |
10/2006 |
|
141 |
Pedro Salvada |
enlhet |
nengaoclha', apquelvay'a lengco |
10/2006 |
|
142 |
Emilio Leiva |
guaná |
quelyav'a |
3/2007 |
|
143 |
Malhquee·tco·ngcoyoy' |
enlhet |
paej maec nanoo' |
3/2007 |
|
144 |
Melteiongkasemmap |
toba |
Iettelev' |
3/2007 |
|
145 |
Maeclha'ay' Apyevey' |
enlhet |
tamongvaecmoo·ngquelvaana'a |
3/2007 |
|
146 |
Pinto Ferreira |
toba |
maleng, sakoiahan |
4/2007 |
|
147 |
Metyeeyam' |
enlhet |
Meste Engque; aplhengayaam'
lengco |
4/2007 |
|
148 |
Emilio Leiva |
guaná |
enghangaoc |
4/2007 |
|
149 |
Malhquee·tco·ngcoyoy' |
enlhet |
nengmasqueem acyevey' |
4/2007 |
|
150 |
Melteiongkasemmap |
toba |
sotse; ketkema |
4/2007 |
|
151 |
Haacoc Lha'maa-Lhoontaj |
enlhet |
quel·hayvoom |
5/2007 |
|
152 |
Ramoncito Ramírez |
toba |
nentoom; nempayvaam |
5/2007 |
|
153 |
Guillermo Luis |
enlhet |
acteemaclha·pvetay' |
5/2007 |
|
154 |
Elba Caballero |
guaná |
ayaoclha'; yaanmaan |
5/2007 |
|
155 |
Maeclha'ay' Apyevey' |
enlhet |
yaatyenec |
6/2007 |
|
156 |
Melteiongkasemmap |
toba |
Altanema Seyana'; Hanet-Avakmo'ok |
6/2007 |
|
157 |
Malhquee·tco·ngcoyoy' |
enlhet |
acteeyam' anseca'a |
6/2007 |
|
158 |
coo Riacho Mosquito |
toba |
sengelpayveescama |
6/2007 |
|
159 |
Haacoc Lha'maa-Lhoontaj |
enlhet |
Lhamaa-Lhoontaj; nengmasqueem |
7/2007 |
|
160 |
Melteiongkasemmap |
toba |
toma yavhan |
7/2007 |
|
161 |
Haacoc Meyoy' (Riquelme) |
enlhet |
nengmasqueem; moctay' pooc, quenmecpeyem, apcanma |
7/2007 |
|
162 |
Venancio Ramos |
enxet |
apcaoclha Naqteyaangquentem'; aa'ey taata, valay,
Heemmaaset |
9/2007 |
|
163 |
Haacoc Tengcat |
enlhet |
seyaoclha Lhapo'o, yengmen, quentamoc, coosama, aptoycaoc
seclhoo' |
9/2007 |
|
164 |
Anaseng |
toba |
ngvengka, yaanmaan, 83, apquelvesca'a |
9/2007 |
|
165 |
Haacoc Lha'maa-Lhoontaj |
enlhet |
Quel·hanmaclha-Naata |
9/2007 |
|
166 |
Lorenzo Fleita |
enxet |
seta maaleng |
10/2007 |
|
167 |
Malhquee·tco·ngcoyoy' |
enlhet |
ayeenooclha yaanmaan, alaapenyavaam, caaya |
10/2007 |
|
168 |
Argüello Arce |
toba |
ayaoclha meeme, ngvengka, namalhek, alyamhapma,
mollantepquescama·pcaoclha', Halhema-Teves, apvayaam' lengco |
10/2007 |
|
169 |
Tengyente |
enlhet |
yaanmaan, savaaya, alyephaha, vayca, naavee-tcoc, alaapenyavaam,
savaalac |
10/2007 |
|
170 |
Martín Benítez |
enxet |
mepque maec, yengmen acloom, caaya, yaanmaan |
10/2007 |
|
171 |
Malhquee·tco·ngcoyoy' |
enlhet |
yaanmaan, savaalac, cmaclha·ngyaanmaanee·tcoc |
11/2007 |
|
172 |
Antonio Rolón |
guaná |
apquenyemay'aclha', sevalaq |
11/2007 |
|
173 |
Caymaap-Takhaalhet |
enlhet |
yaascama-caaya, caaya-pascoc, na'teymaycam', yaanmaan, savaalac,
vayca |
12/2007 |
|
174 |
Meielhnesammap |
toba |
asvesay'a, metka paqto'ok |
12/2007 |
|
175 |
Haacoc Lha'maa-Lhoontaj |
enlhet |
Lha’maa-Lhoontaj: apquelvayaam’ valay, moctay’ pooc
valay, toba apquelnaapommaap quelya’moc |
12/2007 |
|
176 |
Anaseng |
toba |
quetqueem, vanquescama yettec, anmen, tengyey’ yengmen,
ngvengca, tengyey’ nengmovan |
12/2007 |
|
177 |
Haacoc Meyoy' (Riquelme) |
enlhet |
anmen, caaya-lhama, na’teymaycam’, apquelmopvaan
apquelvaanyam’ |
12/2007 |
|
178 |
Elías Gómez |
enxet |
moctay’ pooc I |
01/2008 |
|
179 |
Haacoc Tengcat |
enlhet |
nengnaycam’ engangcoo’, coosama, seyaascama taata lengco,
masenglecvayaam’ |
01/2008 |
|
180 |
Elías Gómez |
enxet |
moctay’ pooc II |
01/2008 |
|
181 |
Haacoc Lha’maa-Lhoontaj |
enlhet |
apquenyemay’aclha taata, meeme, aplhengayaam’
Lha’maa-Lhoontaj; aplhengaam taata moctay’ pooc |
01/2008 |
|
182 |
Meielhnesammap |
toba |
yaanmaan, neelha yaanmaan, mesyon, velengko
paskok |
2/2008 |
|
183 |
Sekhay’-Pva’ |
enlhet |
Yevey’-Saanga, sengelya’ascama·lhma lengco,
acvaana’maeclha nengaoclha’ |
2/2008 |
|
184 |
Antonio Rolón |
guaná |
sevalaq nevhak, apmopvaan taata, sevalaq, aqhaskaya,
apquetsepma Emilio Leiva |
2/2008 |
|
185 |
Allecnee-Pyespoc |
enlhet |
Maalhec, apalhqueeycam’ sevhen,
aplhengayaam’ |
2/2008 |
|
186 |
Lorenzo Fleita |
enxet |
apcaoclha Na’teyaangkentem’; yaanmaan; tengyey’ anaata,
kelasma; moctay’ pooc valay |
3/2008 |
|
187 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
alvesey’ yo’oclhelhma payhoo Hateelay; ca’anqueem
yaata’ay’ lengco, sengelya’ascama·lhma vaetque |
3/2008 |
|
188 |
Melteiongkasemmap |
toba |
anem’; toklhakmok |
3/2008 |
|
189 |
Haacoc Lha’maa-Lhoontaj |
enlhet |
secaayahan, malhqueemoo·pyempehec,
yaatephopque' |
3/2008 |
|
190 |
Jacobo Salejo |
toba |
kemhava’ |
3/2008 |
|
191 |
Juancito Giménez |
enlhet |
apquenyemay’aclha Nanaava’a, apma estancia, mepque
pa’ta’aoc, pocya’am’ |
4/2008 |
|
192 |
Meielhnesammap |
toba |
ngvengka, kennayam’ |
4/2008 |
|
193 |
Maeclha’ay’ Yemha |
enlhet |
Caypacyec-Savov, moctay’ pooc, nengmasqueem, alya’ascama
lengco, mesyon |
4/2008 |
|
194 |
Martin Benítz |
enxet |
apqueltamhaycam’ apquelvaanyam’ |
4/2008 |
|
195 |
Sekhay’-Pva’ |
enlhet |
nentoom nengelaasekhammalhcoo;
sengaascamaclha’ |
5/2008 |
|
196 |
Angke (Relosanto Aguilera) |
toba |
yompa’at, vana |
5/2008 |
|
197 |
Haacoc Meyoy’ (Riquelme) |
enlhet |
nengelmaycam’; quel·hayvoom; nengnempa’veyaam’;
sengelyamhapma |
5/2008 |
|
198 |
Meielhnesammap |
toba |
ntasek lhennenga; alyakhammalhka’, sengelvomkeskama tep
apkelvaneiam’ |
5/2008 |
|
199 |
Haacoc Lha’maa-Lhoontaj |
enlhet |
heena’, ya’ye’ |
6/2008 |
|
200 |
Elías Gómez |
enxet |
Maclhavay |
6/2008 |
|
201 |
Haacoc Tengcat |
enlhet |
meeme; quenmecpeyem |
6/2008 |
|
202 |
Anaseng |
toba |
quepa’ta’aoc, toma-yavhan, quelnaapommaap
sotse |
6/2008 |
|
203 |
Allecnee-Pyespoc |
enlhet |
tengyey’ yengmen; alyamhapma |
6/2008 |
|
204 |
Angke (Relosanto Aguilera) |
toba |
yengmen angyaap; nengelaaney’; Osentette;
aplhengaanengvayaam’ seclha·lyamhapma |
7/2008 |
|
205 |
Sekhay’-Pva’ |
enlhet |
alhpong, caaya, nengyelhpongveyaam’ |
7/2008 |
|
206 |
Meielhnesammap |
toba |
yetaphapke’; na’ta’ |
7/2008 |
|
207 |
Haacoc Aamay |
enlhet |
alteemaklha nentomaklha Hateelay |
7/2008 |
|
208 |
Maeklha’ay’-Apvaanyam’ |
enlhet |
moktay’ pook valay: nengelya’yahaykam’, Apva’at, Ya’saanga,
Kenteem apyaap, nengyetsaeklha’, apmatnaam apyoholhma’; ayempaeklhoo
moktay’ pook; neelha’ |
9/2009 |
|
209 |
Haakok Nengmaskeem |
enlhet |
apkenyemay’aklha’ Sarua, apmatnaam tengyey’ lhaapen,
apakheeykaoklha’ enlhet valay , nenlhoy’aklha nentomaklha’;
sekhaalhenmoo apkeleltemnaykam’ elyatav’a, yaam’alhta’a,
nentomaklha’, amyep, nengelaasekhammalhkoo |
9/2009 |
|
210 |
Seepe-Pyoy’ |
enlhet |
seklhook apkelvay’a elle, Nanaava’a, elle aptepkeskama
nengmaskeem, apmatnaam enlhet apmasma·ngkelvaana’a, apkengketammaap
enlhet |
9/2009 |
|
211 |
Marta Fernandez |
enlhet |
taata & meeme, sekteyaykamlha’, Yaatektama-Yelhem, nengenyeem
moktay’-pook Campo Aceval, alenmongaam yenmongaam aktek, akteeyam’
nengmaskeem, nengelya’yahaykam’, apmatnaam enlhet, apmatnaeklha
valay, akta’melaeklha nengma; alteemaklha nengelna’taam nanoo’, paej
maek |
10/2009 |
|
212 |
Seepe-Pyoy’ |
enlhet |
moktay’ pook valay: apkelteem emensook apyettek valay, apyantaam
aamay, pongvanay’, apmaayahay’ valay elnaapok enlhet,
apkelengketammaap apkaanet, tekyavaam toolhay |
10/2009 |
|
213 |
Neeskay’ |
enlhet |
apkelta’haeklha moktay’-pook, apkenyahaykaok enlhet, nentomaklha
nalhma’, apkelyeploom valay, nengmaskeem |
10/2009 |
|
214 |
Kam’aatkok Ketsek |
enlhet |
ayetsepma meeme, nengelyelhanmoom moktay’ pook, nengeltahanyey’
valay Paskomkom-Amyep, akmatnaeklha kelvaana’a yetkok,
nengenyahaykaok, nengmaskeem |
10/2009 |
|
215 |
Haapepa’te’-Pvaanyam’ |
enlhet |
seyaoklha Maaya’mok-Amyep, Toongna-Amyep, Tay’aklha-Popyet,
Veejay, apkelnay’ yaamvalay Veejay (moktay’ pook valay),
aptavaaskaok peloota, nengelyephongva’aekta’, nengelya’askama lengko
pangkoo’, nengelya’askama Ya’alve-Saanga, nengelta’heemoo
nengaoklha’ |
11/2009 |
|
216 |
Seepe-Pyoy’ |
enlhet |
molnaapaeklha valay, kooneng-empa’tek, tekyavaa-ngyapmaek,
apkelenmelhammaap saapa’ang, aa’ey |
11/2009 |
|
217 |
Haakok Maaset |
enlhet |
taata, meeme; nengmaskeem, enlhet apka’haeklha·pketka,
lengko·pmaskooskama nengmaskeem, seyaoklha Ya’alve-Saanga,
sekmoolhama·knaat Ya’alve-Saanga, seklhoo·pvay’a lengko
Ya’alve-Saanga, yaanmaan Ya’alve-Saanga, kaseeke Anton |
11/2009 |
|
218 |
Luis Favero |
sanapaná |
nengeleyvomaklha nanoo’, ya’alva nahan maaleng, Pinasko,
akteemaklha nengeleyvaam, alvesey’ apkelaoklha’a,
Alhtanema-Seyaana’ |
|
|
219 |
Malhkee·tko-Yenyeem |
enlhet |
Lhengkatken; akteyapma yaoklha meeme akya’askama lengko pangkoo’,
apka’ankammaap yaata’ay’, apkaammaap enlhet, Vaaso, nengnaykam’
Lhaapangkalvok Teengvay’aklha-Pmetekteng, enlhet apkelaatengmaammaap
lengko, yengmen pangka’aok enlhet, akmeyoommalhka yengmen, yavseek
nengaoklha’, atketsek antamhaklha·lhma’ |
|
|
220 |
Melietkesammap |
toba |
moktay’ pook: kellhengayaam’ sengko, keleelhyeyaam’, kelmommaap
voli; nengmaskeem: alaahak, molvatnaeklha’ nengmaskeema aata’aok,
akpayhaeklha nengmaskeem, mokmaskooskama nengmaskeem |
|
|
221 |
Seepe-Pyoy’ |
enlhet |
alvesey’ kelasma, yaama’yen’, yelhem, pongmet, nempaknamaam,
amaama, saapa’ang apteemaklha tengyak kelasma, nentaklhama·pkaatek
menlhay, sekvetay’ ahangkook aha’ta’aok, taan seklengaeklha’
alhaaye’ |
|
|
222 |
Melteiongkasemmap |
toba |
apkenmenyelhma enenlhet takha·ptoma, akvay’ nengmaskeem,
apkellhavaykaok alaahak, akpayhaeklha nengmaskeem, apkenyahaykaok,
apkelaay’ alaahak, maama aptoom enenlhet, aplha’mook naat
enenlhet |
|
|
223 |
Haakok Yenmongaam |
enlhet |
seyaoklha’, apmatnaam taata (moktay’-pook valay), seklhook
sekvay’a lengko, nengelta’heemoo maata’a nengelaoklha’a, lheem
nengelnehek lengko, seknay’ Lhaapangkalvok, kennekpeyem |
|
|
224 |
Juan Alberto |
toba |
seklhoo·kteyapma moktay’ pook valay, apkelvay’a Maso-Sanga,
apkelvesey’ toba·pkelvaanyam’, aamay pangka’aok valay, Pitiantuta,
apkellhengayaam’ soldado, enenlhet apvomkeskama taap valay |
|
|
225 |
Marta Fernández |
enlhet |
moktay’ pook valay: aptengyeykaok kelvaana’a valay,
ayenyahaykaok, akteyapma nengmaskeem, apvay’a elle Nanaava’a,
seklhook apvay’a lengko, selyamhapma, apkelnapma yaata’ay lengko,
apkelloom naat lengko, apmeesma tengma |
|
|
226 |
Jacobo Ferreira |
sanapaná |
seyaoklha’, akteemaklha nengeleyvaam, Alhtanema-Seyaana’,
mepkelha valay, nentomaklha’, mepke nengmongkalhnaykam’ engmook,
yaanmaan, valay apkapsomkeskamak nengaoklha’ |
|
|
227 |
Kenteem |
enlhet |
apkelaoklha’a enlhet, seklhook apkelvay’a lengko:
nengelya’vey’oo, nengelaasekhammalhkoo·nyekhe lengko, apmatnaam
apyaap Selhta’ay’, apkelta’heemoo·pkaoklha’, apkelmeyaykenta lengko,
seklhengayaam’, Teengvay’aklha-Pmetekteng, aptekyavaam nepkeesek
yaanmaan, apsavheeykam’ apnamlha’, alketamsama eva’lhok |
|
|
228 |
Melietkesammap |
toba |
iamasekha’, tengyey’ yengmen, paaya·pyapmok, kaaya angka’aok
yengmen askok, ngvengka·pketkok, nengyeyhema, kelyeplha’ammap |
|
|
229 |
Kam’aatkok Ketsek |
enlhet |
tengma engak Peetempok, akmaases yengmen, nentavaskama haapong
Peetempok, apkelvay’a lengko, sengyenyavkeskama yaamelket lengko,
moktengyey’ yelhem Kaayman, nengelhakhaam nengelaoklha’a,
apkelmasma·nyekhe’ amyep apkelvaanyam’, nengelnapma yaata’ay’,
masengelaapahaskama Ya’yeem-Peehe, masengaapahaskama Na’teema-Amyep,
paej naat nengloom, paej naat maek |
|
|
230 |
Melteiongkasemmap |
toba |
apkelya’askama neeten teyaanyam’, akvatnama maaleng yaamyavhanma,
apalleeykenta’ |
|
|
231 |
Kenteem |
enlhet |
apkelmeyaykenta lengko, seklhengayaam’, senga’ansaeklha lengko,
apkela’ankeem lengko nepkeesek, nengya’anmongkeskama engva’lhok,
nempayvaame-ngyaap, kelnaapaeklha nepkeesek yaanmaan,
aklhenganmaeklha nenteemaklha’, movaan amya’a teele, nentepsammalhka
Teengvay’aklha-Pmetekteng, amyep apangka’aok, kay’ooyam’ etnaham’
apketkok |
|
|
232 |
Melteiongkasemmap |
toba |
ta’va’ apallemkeskama enlhet, kemhava’ aliemhapma sakoiahan,
apkelnapma apketkek kemhava’ |
|
|
233 |
Haakok Nengmaskeem (Julián Vins) |
enlhet |
apteyaykamlha’, nengmaskeem aya’heem taata, seleyvomaklha’,
Na’tee-Nav’aapak (Sarúa) – estaansya, amyep, elle, revolosyon,
selnapma valay, sekya’askama nepyeseksa ena’aymakok tova |
|
|
234 |
Luis Favero |
sanapaná |
seyenyemay’aklha Pinasko, nengmaskeem akyevey’, kelaaney’-pook,
nengyelhpongvayaam’, koyelhna, kasmalaapang, konayman,
nentomaklha’ |
|
|
235 |
Haakok Yenmongaam |
enlhet |
alyamnaammalhka yamta’a, alteemaklha nentomaklha’, kentem’,
akya’mongsaeklha mook nentoom, paej antoomak lengko·ptoom, anaamo’
a’alhva, teves anmen, akmaamay’ akmaskooskama mook nentomaklha’,
teyaanyam’ |
|
|
236 |
Anaseng |
toba |
sekteyaykamlha’, molnaapaeklha·nseka’a, seyaoklha Yavhan-Nava’,
yaanmaan Osentette, aplhoy’ yaanmaanee·tkok apmopvaan nek valay
apayvaam, yaanmaan Yavhan-Nava’, apkelvay’a lengko, nenteyapma
nengaoklha’, mesyon Neenekev’ |
|
|
237 |
Marta Fernández |
enlhet |
sengyeptekhaneem, nentomaklha’, kentem’, maaneng, aktam,
va’alhva, Nevalte, apka’ankeem lengko Nevalte, Yamtaama’,
senta’navaskeskama nenteemaklha lengko |
|
|
238 |
Franzisco Cabral |
toba |
apkaoklha’ Mesmakha-Poqsehe’ (km 26), apkelkakhaam, kaaya,
vaalha, apkelaekmaskama apmopvaan, heena’, vayka, apkelnayveeykam’,
peheya’, apnengkeneeykaok aptapnaok, moleeveeykam’ apketkook |
|
|
239 |
Kam’aatkok Ketsek |
enlhet |
nentengyey’ nentoom, paej naat apkel·haalhemmaap apkelyemnaanek,
alteemaklha nentoom, anaata appok, nengelaasekhammalhkoo, vayka,
va’alhva, apkelmaykam’ |
|
|
240 |
Melietkesammap |
toba |
alhkahayaam’ nahan peiem paskok, kelienemet nahan yenek |
|
|
241 |
Neeskay’ |
enlhet |
neme·pyengmenek enga’tek paana’teem, sengyeptekhaneem,
sentavaskama akmalhkeemoo yengmen, koonaasangaek, koonamyep,
toma-yavhan, sekvayaam’ Eden, yaama’alhta’a |
|
|
242 |
Luis Favero |
sanapaná |
tengyeykaok kelasma, akteemaklha nengeleyvaam, kelasma·ngyaap,
anaata·ngyaap, lhaapen apyaap, pomaap apyaap, nentoom
namaalhek |
|
|
243 |
Seepe-Pyoy’ |
enlhet |
sevhen ko’o taata, apveske ko’o taata, apka’naeklha’ enlhet
kaaya, engna’aymakok sevhen, toolhay, aa’ey, aptahanyey’oo seta’
aa’ey, alyamhaapeeykaok enlhet aa’ey, apmatnaeklha hay’, akteemaklha
apkelenmelhammaap aa’ey enlhet, tengyey’ lhaapen noolhe’ pkapok,
sekhaalhenmoo·pkeltemnaykam’ seta’ |
|
|
244 |
Anaseng |
toba |
alyakhemmalhka’, toma-yavhan, venak |
|
|
245 |
Neeskay’ |
enlhet |
sevhen ko’o taata, sekpalhkeeykam’ sevhen, apkelanyammaap elnamok
nepeyaam’ toolhay nahan sevhen, apkaoklha toolhay nahan sevhen,
aptahanyey’oo aa’ey seta’ |
|
|
246 |
Melietkesammap |
toba |
ietaphopke’, aklhengama·knem’, pkennapekha·pnaqtengka’a |
|
|
247 |
Seepe-Pyoy’ |
enlhet |
apkelvay’ aa’ey alhta’a, akteeteeykaok valay, nengmaskeem,
kelhvook alvay’ nengmaskeem, paej paana’teem, paej naat nengmaskeem
taata, paej naat ela’hassakpok maek, aplhoy’ yaanmaan taata,
nengelaaskhammalhkoo, nentomaklha’, seklhengaanyam’ aalha |
|
|
248 |
Jacobo Ferreira |
sanapaná |
kemhee-pyav’a, alyamhapma, tengyey’ kelasma, kelasma aanek, a’sok
alhanaok, apkemha-pmamye’, anaata·ngyaap, sengyeptekhaneem, ya’alva
nahan maaleng |
|
|
249 |
Kenteem |
enlhet |
kelyav’a: tavaaskeklha·ptaapa, ka’haeklha·pna’taamka’a, na’ta’,
yaapa’, mohoskama, ya’havay, almovheem, esaama·pkaatek,
selyamhapma |
|
|
250 |
Melteiongkasemmap |
toba |
konalhma’ |
|
|
251 |
Neeskay’ |
enlhet |
sevhen taata, sengelyamhapma akma nengyamongkelhma, apkempokhay’
sevhen saapa’ang, Manyeheme-Antamay’, mesyon Nanaava’a, Kalaa-Lhoop,
apsavhoommaap nepkeesek, paej naat a’sok, akmoomooklha’moo·yke
nentoom, nengelmeyaeklha Concepción, paej a’sok – yetnee·yka a’sok,
alta’malma nentoom sengelvaanemkeskama, nengvet’a kelhvoo nak hay’,
nengelvay’ Paratodo, molnahapkeskama nepkeesek apak enlhet |
|
|
252 |
Melietkesammap |
toba |
nata’ kel·hanma·ngkelvana, ya’alva nahan kemhava’ |
|
|
253 |
Vasee-Pva’ |
enlhet |
apkenyemay’aklha taata Nahapong, apkenyahaskeskama moktay’ pook,
kennekpeyem apmenyelhma enlhet apketkok, alvapmaeklha’ enlhet
tengyey’ maapa’, yooksa’a pak popyet, apkeleltemnaykam’
apkelvaanyam’ |
|
|
254 |
Luis Favero |
sanapaná |
nepkeesek, nengeleyvomaklha Alhtanema-Seyaana’, nentomaklha’,
apkelvay’ mayka’a, apkelaasekhammakpoo, akvay’ alhkahayaam’,
nempaklhanma, nentalhnama, malhkeemoo·pyempehek |
|
|
255 |
Yeplaeklha’ |
enlhet |
teemaaklha·svesey’, sekteyaykamlha Lhoontaj, nentomaklha’,
teyaanyam’, apkanma, meeme yaoklha Tay’aklha-Va’he’,
nengyaklhakhaam, kelasma aanek, yaanmaan ahak, nengeleelhyeyaam’,
revolosyon sempakheem, apkelvay’a lengko Pomhet, apmaskooskama
lengko nepkeesek, selyamhapma, lhaapen, nengelya’askama
Lhaptaana |
| |